“Atsız’ın Ardından Yarım Asır: Nihal Atsız” başlıklı program, 12 Aralık 2025 tarihinde İstiklal Marşı ve saygı duruşu ile başlatıldı. Program kapsamında yapılan kısa sunuşun ardından şiir dinletisine geçildi. Nihal Atsız’ın edebî ve fikrî dünyasını yansıtan sinevizyon gösterimi sunuldu. 

Etkinlikte Nihal Atsız’ın şiirlerinde coşkunun, romanlarında ise gizemli bir dünyanın öne çıktığı vurgulandı. Millet sevgisi ve ülkücülük anlayışının sanatsal bir düzlemde ele alındığı ifade edildi. Atsız’ın edebî üretiminin yalnızca estetik değil, aynı zamanda fikrî bir duruşu da yansıttığı belirtildi.

Programda Hukuk Fakültesi öğrencisi Yusuf Katkat tarafından şiir dinletisi sunuldu. Konuk olarak Dr. Öğr. Üyesi Bahadır Bumin Özarslan tarafından yapılan konuşmada, Nihal Atsız denildiğinde akla gelen tarihsel ve fikrî olaylar ele alındı. Bu çerçevede 3 Mayıs Türkçülük Olayı üzerinde duruldu.

Konuşmada Atsız’ın hayatına dair önemli dönüm noktalarına yer verildi. 1905 doğumlu olan Atsız’ın, akranlarının çoğundan farklı olarak Latin alfabesiyle erken yaşlarda tanıştığı aktarıldı. Babasının görevi nedeniyle hayatının İstanbul ile sınırlı kalmadığı, Türk-İtalyan Savaşı sürecinde yeniden İstanbul’a dönüldüğü ifade edildi. Eğitim hayatında, okuduğu okulda İtalyan öğrencilerle yaşanan tartışmaların fikrî gelişiminde etkili olduğu dile getirildi.

Atsız’ın 21 yaşına kadar öğrendiği yabancı diller, derslerdeki başarısı ve bitirme tezinin dikkat çektiği vurgulandı. Edebiyat eğitiminin yanı sıra öğretmenlik eğitimi aldığı ve çift diplomaya sahip olduğu belirtildi. Üniversite döneminde yaşanan bir mesele sonrasında okuldan uzaklaştırıldığı, ardından Malatya ve Edirne’de öğretmenlik yaptığı aktarıldı.

Atsız tarafından çıkarılan “Orhun” dergisinde edebî metinlerin yanı sıra bilimsel çalışmalara da yer verildiği ifade edildi. Bir dönem özel okullarda öğretmenlik yaptığı, ilerleyen yıllarda Türk kamuoyunda tanınacak isimlere ders verdiği aktarıldı. Bu isimler arasında Attilâ İlhan’a da değinildi. Aynı dönemde Atsız’ın kardeşi Nejdet Sancar’ın da öğrencileri üzerinde güçlü bir etki bırakan bir eğitimci olduğu belirtildi.

“Orhun” dergisinin kapatılmasının ardından benzer çizgide “Orkun” dergisinin çıkarıldığı, bu mecrada tarih ve edebiyatın yanı sıra güncel politik meselelerin de ele alındığı ifade edildi. Türkiye’deki Turancı çevrelere yönelik suçlamalar ve bu süreçte açılan davalar aktarıldı. Yargı süreçlerinin ardından Atsız’ın iş bulmakta zorlandığı, bu dönemde “Bozkurtların Ölümü” romanının kaleme alındığı dile getirildi. Atsız’ın vefatından önce yakın çevresine “Bozkurtların” üçüncü cildini yazmak istediğini söylediği bilgisi paylaşıldı.

Atsız’ın Türklük anlayışının zaman içinde değişim gösterdiği, 1960’lara kadar Türklüğü soy temelli ele aldığı, ilerleyen dönemde ise Türklüğü ortak ideal ve zihinsel duruşla tanımladığı ifade edildi. İnsan ile hayvan arasındaki farkın ülkü ile açıklanabileceği görüşüne yer verildi. 
                                                                                                                                                      Konuşmada Nihal Atsız’ın hem edebiyatçı hem de tarihçi kimliğine dikkat çekildi. Günümüzde bu iki alanı aynı ağırlıkla temsil eden isimlerin azlığına vurgu yapıldı. Atsız’ın spor ve müziğe bakışı da ele alındı; cirit, kılıç oyunu ve binicilik gibi alanlara ilgi duyduğu, Türk müziğini dikkatle dinleyen bir isim olduğu ifade edildi.

Atsız’ın Türk tarihine bütüncül bir perspektifle yaklaştığı, 16 Türk Devleti tezine karşı çıktığı ve Türk devlet geleneğinin bu sayıdan çok daha fazla örnek içerdiğini savunduğu aktarıldı. Türkiye Devleti’nin kuruluşunu 1040 yılına bağlayan yaklaşımına ve bu konudaki makalesine değinildi. Yeniçerilere yönelik eleştirilerinin, Türk ordusunun tarihsel kökenlerinin çok daha eskiye dayanması gerektiği düşüncesine dayandığı ifade edildi. Program, konuk konuşmacının değerlendirmeleriyle devam etti ve kapanış bölümüyle tamamlandı.