Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi (ASBÜ) Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, Yenimahalle Müftülüğünün 1. Dönem Akademik Açılış Programı’na katılarak “Birey mi, Şahsiyet mi? Dijital Çağda Yalnızlık, Nefis ve Kâmil İnsan” başlıklı açış konuşmasını gerçekleştirdi. Konuşmada modern bireysellik anlayışı ile İslam düşüncesindeki şahsiyet tasavvuru karşılaştırılarak dijital çağda insanın kendisiyle, diğer insanlarla ve aşkın olanla kurduğu ilişkinin önemi ele alındı.

Bireyselleşmenin felsefi köklerine değinen Prof. Dr. Arıcan, modern düşüncede bireyin öne çıkışını Descartes, Kant ve Hegel gibi düşünürler üzerinden değerlendirdi. Varoluşunu yalnızca kendi çıkarları üzerinden önceleyen birey anlayışının egoizm, narsisizm ve benmerkezcilik gibi eğilimleri besleyebileceğine dikkat çekerek özgürlüğün ahlaki sorumluluktan bağımsız düşünülemeyeceğini vurguladı.

İslam düşüncesinde asıl meselenin yalnızca birey olmak değil, şahsiyet sahibi bir insan yetiştirmek olduğunu belirten Arıcan, kalp, akıl ve irade arasındaki uyuma dikkat çekti. “Kalp, gönül şehrinin sultanı; akıl ise onun veziridir.” yaklaşımı üzerinden insanın kararlarını yalnızca anlık istekleriyle değil, akıl, vicdan ve sorumluluk bilinciyle vermesinin önemini anlattı. Bu çerçevede kâmil insan anlayışını, nefsini terbiye eden ve iradesini ahlaki ilkeler doğrultusunda kullanan insan tasavvuruyla ilişkilendirdi.

Konuşmanın önemli başlıklarından birini de dijital çağda yalnızlık ve bireyselleşme oluşturdu. Sosyal medya ve dijital mecraların bilinçsiz ve aşırı kullanımının insanın çevresiyle bağlarını zayıflatabileceğini ifade eden Arıcan; sosyal, gönüllü, kültürel ve sanatsal faaliyetlere katılmanın, kitap okumanın, doğayla ve insanlarla temas kurmanın önemine işaret etti. Dijital imkânlardan yararlanırken insanı insan yapan değerlerin ve gerçek yaşam ilişkilerinin korunması gerektiğini vurguladı.

Rektörümüz Arıcan, yalnızlık ile bilinçli tek başınalık arasındaki farka da değinerek kişinin kendini sorgulamasının, iç dünyasını tanımasının ve manevi bağlarını güçlendirmesinin kişisel olgunlaşmadaki rolünü ele aldı. Konuşmasını, şahsiyet sahibi olmanın sürekli öz değerlendirme, nefsin terbiyesi ve başkalarına karşı sorumluluk bilinciyle sürdürülen bir gelişim yolculuğu olduğu düşüncesi etrafında şekillendirdi.